Kırma çatı: ilham veren görseller

  1. Egeli Proje – 1 Numaralı Ev:  tarz Kırma çatı
  2. Egeli Proje – Ardıç Ev İç Mekan:  tarz Kırma çatı
  3. Ev projenizle ilgili yardıma mı ihtiyacınız var?
    Ev projenizle ilgili yardıma mı ihtiyacınız var?
  4. Onur Kiremit – RENKLİ KİREMİT - DOĞA YEŞİLİ:  tarz Kırma çatı
  5. Ses Akustik – Chiller Ses Yalıtımı:  tarz Kırma çatı
  6. Egeli Proje – Çörten Detayı:  tarz Kırma çatı
  7. Egeli Proje – 1 Numaralı Ev:  tarz Kırma çatı
  8. Ev projenizle ilgili yardıma mı ihtiyacınız var?
    Ev projenizle ilgili yardıma mı ihtiyacınız var?
  9. Egeli Proje – Çatı - Isıtma Bacası:  tarz Kırma çatı
  10. A.FUKE-PRIGENT ARCHITECTE:  tarz Kırma çatı
  11. ช่างณมิตร:  tarz Kırma çatı
  12. Morelli & Ruggeri Architetti:  tarz Kırma çatı
    Ad
  13. A.FUKE-PRIGENT ARCHITECTE:  tarz Kırma çatı
  14. OUA 오유에이:  tarz Kırma çatı
    Ad
  15. Vale Garden Houses:  tarz Kırma çatı
  16. miguelfloritarquitectura sl:  tarz Kırma çatı
  17. A.FUKE-PRIGENT ARCHITECTE:  tarz Kırma çatı
  18. Cirencester Aerials:  tarz Kırma çatı
  19. Manuel Tojal Architects:  tarz Kırma çatı
  20. Drevo - Construção e Reabilitação em Madeira, Unipessoal, Lda:  tarz Kırma çatı
  21. Drevo - Construção e Reabilitação em Madeira, Unipessoal, Lda:  tarz Kırma çatı
  22. Drevo - Construção e Reabilitação em Madeira, Unipessoal, Lda:  tarz Kırma çatı
  23. Drevo - Construção e Reabilitação em Madeira, Unipessoal, Lda:  tarz Kırma çatı
  24. OUA 오유에이:  tarz Kırma çatı
    Ad
  25. MAURRI + PALAI architetti:  tarz Kırma çatı
  26. Pedro de Almeida Carvalho, Arquitecto, Lda:  tarz Kırma çatı
  27. Em Paralelo :  tarz Kırma çatı
  28. 京悅室內裝修設計工程(有)公司|真水空間建築設計居研所:  tarz Kırma çatı
  29. ช่างณมิตร:  tarz Kırma çatı
  30. Solid Houses:  tarz Kırma çatı
  31. Solid Houses:  tarz Kırma çatı
  32. Corpo Atelier:  tarz Kırma çatı
    Ad
  33. Egeli Proje – Çatı - Oturma Köşesi:  tarz Kırma çatı

Kırma çatı 

Çok yüzeyli çatı olarak da adlandırabileceğimiz kırma çatı modeli, hem Türkiye’de hem de dünyada kullanımı en yaygın olan çatı türüdür. Kırma çatıların en ayırt edici özellikleri eğimli yüzeylerinin yapının tüm kenarlarına doğru inmesidir. Yani eğer dikdörtgen bir yapıdan bahsediyorsak, dört yöne doğru eşit bir açıyla inen ve saçaklarının da yatay ve aynı düzlemde olduğu çatılar, kırma çatılardır. En basit şekliyle tanımlayacak olursak, kırma çatılar, yüzeylerin belirli bir açıyla binanın her kenarına doğru eğimli olarak indiği ve tepede bir birleşme noktasında birbirlerine bağlandığı çatılardır. Kırma çatılar farklı mimari formlarda uygulanabilir olma özellikleri, kolay inşa ve uygulama süreçleri, farklı coğrafyaların iklim koşullarına uyum sağlayabilmeleri ve tamir ve bakımlarının da örneğin sundurma çatı gibi daha kompleks çatı modellerine göre nispeten daha kolay ve ekonomik olması sebebiyle en popüler çatı modellerini oluştururlar. Aşağıda, kırma çatı modelleri ve teknik özellikleri ile ilgili daha ayrıntılı bilgilere ulaşabilirsiniz.

Kırma çatıların teknik özellikleri ve çatıyı oluşturan unsurlar nelerdir?

Kırma çatıların teknik yapım sürecini algılayabilmek için öncelikle bazı çatı terimlerine hakim olmak gerekiyor. Bunlardan bazıları şöyle:

Mahya: Çatı iskeletinde iki eğik yüzeyin birleştiği bölüm.

Mertek: Çatı kaplama sistemlerini taşıyan, belirli aralıklarla saçak istikametine ters olarak döşenen taşıyıcı ahşap çatı elemanlarına mertek denir.

Mahya aşığı: Mahyada merteklerin üzerine oturtulduğu yapı elemanı.

Saçak: Çatı yüzeyinin bina duvarlarının dışına taşan bölümü. Saçaklar çatının en alt sınırını belirleyen ögelerdir.

Sırt: Eğik mahya olarak da adlandırılan sırt kısmı kırma çatılarda yüzeylerin 45 derecelik açılarla kesiştiği ara kesitlere yerleştirilen konstrüksiyon elemanı.

Bu ana unsurlardan çatı mertekleri yapıdaki mahya aşığını ortalamak, çatının yüksekliğini ayarlamak ve sırtın bittiği noktaların konumlarını belirlemek için kullanılır. Mertekler çatı sırtından dış duvarların üzerine kadar uzanır. Mahya aşığı ise kırma çatı iskeletinin en üstteki kısmıdır ve çatı ve sırt merteklerini yerlerine sabitleme görevini üstlenir. Sırt mertekleri mahya aşığına 45 derecelik bir açıyla binanın dış köşelerine uzanacak şekilde sabitlenir. İskeletin oluşumuyla meydana gelen eğik mahyanın yani sırtın üzerine mahya kiremiti veya başka bir kaplama malzemesi döşenerek kırma çatının son dokunuşları da tamamlanır.

Kırma çatılarda uygulama işlemine geçmeden önce matematiksel ve fiziksel hesapların iyi yapılarak titiz bir çizimle projelendirilmesi de oldukça önemli.  

Kırma çatılarda hangi malzemeler kullanılabilir?

Beşik çatı modellerinde olduğu gibi, kırma çatılarda da pek çok farklı çatı malzemesi kullanılabilir. En öne çıkan çatı malzemelerinin avantaj ve dezavantajlarını kısaca sıralayalım:

Ahşap:

Avantajları: Ahşap çatılar evin değerini yükselten, estetik olarak ayrıcalıklı ve sıra dışı bir görünüme sahip olan, doğal ve etkileyici bir karakter yaratan çatı modellerini oluşturur. Üstelik ahşap malzeme ile tasarlanan ve inşa edilen çatıların tipik kiremit, shingle (şıngıl) gibi malzemelere kıyasla on kata kadar daha uzun ömürlü olduğu da tespit edilmiş. Düzenli bakımları yapıldığı takdirde ahşap bir çatının ömrü 3 ila 60 yıl arasında değişiyor. Ayrıca ahşabın doğal yapısı gereği, çevreye zarar vermeyen ekolojik bir malzeme olduğunu da unutmamak gerekir.

Dezavantajları: Çatı malzemesi olarak kullanılacak ahşap malzeme kaliteli olmak zorunda olduğu için diğer çatı malzemelerine göre çok daha yüksek bir bütçe gerektirir. Üstelik ahşap çatılar çok da yaygın olmadıkları için bu konuda uzmanlaşmış bir çatı ustası bulmak da her zaman çok kolay olmayabilir. Ahşap çatıların en büyük sıkıntılarından biri de tahta kurusu gibi ahşabın içinde yaşayan ve malzemeyi eriten böceklerdir, bunun için çatının düzenli ilaçlanması gerekir; bunun dışında rutubet gibi başka sorunlar yaratmaması için de diğer malzemelere göre daha çok bakım isteyen bir malzemedir ahşap.

Shingle:

Avantajları: Asfalt kiremit olarak da adlandırılan ve Türkçede şıngıl ismiyle de bilinen bu tarz çatı malzemelerinin en öne çıkan özelliği sert ve dolayısıyla kırılgan kaplama malzemelerinin yarattığı sorunları yaratmayan yumuşak ve esnek yapısı pek tabii ki. İnce ve hafif bir malzeme olması sebebiyle, shingle çatılar diğer çatılara göre yapıya çok daha az yük bindirir. Ayrıca asfalt kiremitlerin uygulaması da oldukça kolaydır ve diğer malzemelere göre çok daha ekonomik bir bütçe ile hayata geçirilebilir.

Dezavantajları: Shingle çatı malzemesi soğuk iklimler için pek uygun değildir çünkü sıfır derecenin altındaki soğuklarda malzeme zarar görebilir. Ayrıca radikal hava sıcaklığı değişimlerine karşı da dayanıklı değildirler. Bu yüzden yaz mevsimi ile kış mevsimi arasında fazla derece farkı olan iklimlerde kullanılmaları tavsiye edilmez.

Kiremit:

Avantajları: En klasik çatı malzemesi olan kiremitler çürüyüp rutubetlenmezler, böcekler tarafından zarar da göremezler. Çok az bir bakımla uzun bir ömürleri vardır. Üstelik farklı renk, form ve tarzlarda üretilirler.

Dezavantajları: Sert ve kırılgandırlar, bu yüzden çatıda gezinen hayvanlar tarafından zarar görebilirler. Ayrıca bu kırılganlıkları inşa süreçlerini de daha zorlaştırır ve çatı aktarma işlemi ustalık gerektirir. Renkleri zaman içinde solabilir ve diğer malzemelere göre daha pahalı olabilirler.

Kırma çatı ve beşik çatı arasındaki farklar nelerdir?

Kırma çatılara en benzeyen çatı modeli beşik çatılardır. Beşik çatılar iki eğimli iken, kırma çatılar dört eğimlidirler. Yapım, uygulama ve maliyet açısından da bir hayli benzeyen bu iki atı modelinden hangisini tercih etmeniz gerektiğine ise karşılaştırmalı olarak karar verebilirsiniz:  

- Beşik çatılar yağmur ve karın yoğun olduğu iklimlerde idealdir ancak rüzgârlı ve fırtınalı iklimlerde tavsiye edilmezler. Kırma çatılar ise rüzgâr ve fırtınaya dayanıklılık açısından mükemmel bir profil sergiler.

- Beşik çatılar tavan arası depolama alanları oluşturmak için idealdir ancak kırma çatılı evlerde çatı katlarında kullanışlı yaşam alanları ortaya çıkarılabilir. Ancak bunun yanında, kırma çatılarda daha çok inşaat ve çatı malzemesi kullanıldığı için inşa maliyetleri de daha fazladır.

- Kırma çatıların planlama ve inşa süreci beşik çatılara göre daha karmaşık ve zordur. Beşik çatılar daha kolay uygulanabildikleri gibi aynı zamanda daha ucuza mal olurlar.

- Kırma çatılar çok yönlüdürler ve simetrik bir estetik ortaya koyarlar, bunun yanı sıra çatı aktarımı düzgün ve titizlikle uygulanmazsa sızıntılar meydana gelebilir.