Holistik bahçe nedir? Bahçemi nasıl holistik bahçeye çevirebilirim?

Homify Homify
Loading admin actions …

Holistik bahçe anlayışının temelleri, organik tarımın en eski yaklaşımlarından biri olan biyodinamik tarıma dayanır. Biyodinamik tarım, doğa ve insanın ancak bilim ve ruhsal huzur bütünlüğü içerisinde en iyi ve doğruya ulaşabileceğini anlatan bir tarım öğretisidir. 20. yüzyıl batı felsefesinin önemli isimlerinden, Avustralya'lı filozof ve bilim insanı Rudolf Steiner'ın doğa ve insana dair holistik (bütünsel) ve spiritüel (tinsel, ruha dayalı) yaklaşımını esas alan biyodinamik tarım, ekolojik çeşitlilik ve doğanın mükemmel dengesini koruyabilmenin tek yolunun, insanın doğayla ruhsal bir bağ kurması olduğunu savunur. Steiner'ın 1924 yılında çeşitli tarım kurslarında verdiği talimatlara göre yaygınlaşan biyodinamik tarım, zamanla çeşitli kollara ayrılmış ve bugün hala tarımda sözü geçen birçok sistemin temellerini oluşturmuştur. Sadece ülke tarımlarında değil bireysel bahçe tarımında da etkisini gösteren bu bütünsel yaklaşım, son yıllarda birçok ülkede popüler olan holistik bahçeciliğin ana fikridir.

Holistik bahçecilik; doğayı tanıma ve anlama, doğal tarım, ekolojik dengenin korunmasına katkı sağlama, çeşitliliği koruma gibi hedefler barındırır. Bu hedeflere ulaşabilmek için bahçe düzenlemesi ve bitki yetiştirilmesi gibi konularda talimatlar verir. Holistik bahçe anlayışının bahçe düzenlemesi ve bitki yetiştirilmesi hususunda verdiği bütün talimat ve ipuçlarını detaylı anlatımlarla sunan birçok kitap yayınlanmıştır. Homify profesyoneller ekibi olarak, son zamanlarda adından sıkça söz edilen holistik bahçeciliğin talimat ve öğretilerinden kısaca bahsedeceğiz. Hakkında onlarca kitap yazılan bir öğretiyi tek sayfada tüm yönleriyle anlatmak elbette mümkün değil ancak genel işleyiş hakkında fikir sahibi olmanızı sağlayacağına inanıyoruz. Mimar ve tasarımcıların ellerinden muhteşem bahçe örnekleri ile bahçenizi nasıl holistik bahçe haline getirebileceğinizi anlatacağız.

Holistik bahçecilik insanın bahçesiyle ruhsal bir bağ kurabilmesinin ancak bahçenin, insanın bütün duyularına hitap etmesi ile mümkün olabileceğini söyler. Bu nedenle bahçe düzenlemesinde ana kriter, beş duyuya hitap edecek unsurları sağlamaktır. Görme, işitme, koklama, tat alma ve dokunma duyularımıza hitap edecek ögelerin hepsini aynı bahçede toplayabilmek en önemli kuraldır. Altıncı kural olarak ise “vahşi yaşam” seçilmiştir çünkü ekosistemin bütün özelliklerinden bir parçayı bahçede bulundurmak yani bahçenizde minyatür bir ekosistem kurmak kusursuz doğallığın anahtarıdır. Vahşi yaşam kuralı, bahçenizde vahşi yaşam döngüsünü sağlayacak bir unsur barındırmaktır. Avlanacak bir kedi veya bir kuş yuvası ya da bir arı kovanı bahçenizi altıncı kurala uygun hale getirebilir.

Görme: Bahçenin yapısal özellikleri ve süsleme

Holistik bahçeye sahip olmak için bahçenizin yapısal özellikleri yani toprağın verimi, su ve mineral dengesi, barındırdığı kimyasal atık olup olmaması, yakınında fabrika gibi kirletici ögelerin olup olmaması önem kazanıyor. Eğer bahçeniz bu tarz kirleticilere veya kimyasal ilaçlara maruz kalmışsa çeşitli toprak tazeleme yöntemlerine başvurmanız gerekebilir. Holistik bahçenin özelliklerinden birisi de, bahçede hem süs amaçlı bitkilendirme hem de tarım alanı bulundurma zorunluluğudur. Dolayısıyla tarım alanı olarak kullanacağınız alanın kirlilik ve kimyasallardan arınmış olması gerekmektedir. Bu yönüyle organik tarıma benzetebiliriz. Diğer bir zorunluluk olan süsleme ise görme duyumuza hitap etmesi kriterine bağlıdır. Bahçenizde onlarca farklı renk ve özellikte çiçek ve süs bitkileri bulundurmanız gerekecek. Ayrıca bu bitkilerin yerleşimi planlı ve düzenli olmak zorunda.

Bahçevilla Peyzaj Tasarım tarafından hazırlanmış bu büyük bahçe, her ne kadar muhteşem görünse de, holistik bahçe kriterlerinden birçoğunu barındırmıyor. Normal bir bahçe olarak ele alırsak, yeşilin her tonuna sahip mükemmel manzarasıyla dikkat çeken kusursuz bir bahçe.

Koklama: Toprak ve bitki

Bahçenizin yapı ve topraktan sonra ikinci adımı tohum ve bitki olmalı. Kuralı unutmayın koklama duyunuza hitap etmek zorundasınız. Bahçenizi mükemmel kokularıyla dolduracak yüzlerce çiçek ve bitkiye ihtiyacınız olacak. Bitki seçimini yaparken, yoğunluklarını mevsimlere göre dengelemelisiniz. Bu şekilde her mevsim bahçenizde açacak çiçekler olmalı. Bunun yanı sıra holistik bahçecilikte kullanılan ögeler sadece bitki ve çiçeklerle sınırlı değildir. Bahçe dekorasyonunuzu tamamlayacak aksesuarlara da yer verebilirsiniz. Kokulu mumlar veya çeşitli bitki ışıklandırmaları hem görme hem de koklama duyularınızı harekete geçirecektir.

İşitme: Ağaç ve su

Bir bahçede işitme duyunuza hitap edecek iki şey olabilir; ağaçlar ve su. Bahçenizde ağaç olmalı, büyüklü küçüklü, yapraklı iğneli onlarca ve renk renk ağaç. Bu ağaçlar kendi içerisinde bir doğal yaşam çemberi kuracaktır zaten. Ağaçlara yuva yapan kuşların cıvıltıları su sesine karıştığında başka hiçbir şey duymak istemeyeceksiniz. Su sesi demişken bahçenizde yapay da olsa bir su birikintisi veya süs havuzu bulundurmak kurallar arasında. Küçük bir ekosistem kuruyoruz demiştik.

Dokunma: Ekim ve gübreleme

Dokunma duyunuza ulaşmak için bahçenizi kendiniz düzenlemelisiniz. Ekim ve gübreleme, kazma, dikme, hasat gibi işlemlerin tamamını bizzat yapmanız gerekiyor. Kısaca holistik bahçe anlayışı toprağa ve bitkiye dokunmanızı istiyor. Tohum da alsanız fide olarak da alsanız bahçenize ekleyeceğiniz bütün bitkilerin elinizden geçmesi şart. Ayrıca bazı kaynaklarda, kullanılan bahçe ekipmanlarının modern versiyonlarını değil de daha basit yapılılarını seçmeniz gerektiğine rastladık. Üstelik temizlik ve bakımlarının da kum ve yağ ile yapılması asla kimyasal temizlik maddeleri kullanılmaması uyarısı var.

Burada holistik bahçe anlayışının ekim ve dikim takviminden de kısaca bahsetmek istiyoruz. Biyodinamik tarımda olduğu gibi holistik bahçecilikte de ay takvimi baz alınır. Ay takvimine göre bitkinin kökü, çiçeği, meyvesi, yaprağı gibi bölümlerinden hangisi kullanılacaksa ona uygun bir ekim – dikim zamanı vardır. Ay takvimi ve kullanımı ile ilgili detayları holistik bahçe veya biyodinamik tarım kitaplarında bulabilirsiniz.

Tat alma: Hasat ve bakım

Bahçenizde mutlaka tarıma yer vermelisiniz, başka türlü bahçenizin tadına bakamazsınız öyle değil mi? Hangi sebze veya meyveyi yetiştirdiğinizin pek önemi yok ancak toprağın, bahçenin ve iklimin özelliklerine göre seçim yapmalısınız. Kimyasal koruyucu veya bakım ürünlerinin, zirai ilaçların tamamen yasak olduğunu söylemeye de gerek yok sanırız. Holistik bahçe anlayışı bu yönüyle Fukuoka doğal tarımına da oldukça benziyor. Hormon ve tarım ilacı kullanmadığınız için hasat almanız biraz gecikse de lezzetlerini alınca beklediğinize değdiğini göreceksiniz. Yalnız hepsini yemeyin tohumluk olarak bir kısmını ayırmanız gerektiğini unutmayın.

Vahşi yaşam

Ve son olarak altıncı kural. Daha önce bahsettiğimiz gibi doğal ekosistemi kurabilmek için bütün elemanlardan en az bir çeşidi bahçenizde bulundurmanız gerekiyor. Bahçenizi vahşi yaşama nasıl yaklaştırabileceğinizi çok dert etmenize gerek yok aslında. Ağaçların dallarına yapılmış kuş yuvalarını veya merdiven altına örülmüş tasarım harikası bir örümcek ağını gördüğünüzde bozmayın yeter.

Bonus: Doğal huzurun tadını çıkarabileceğiniz dinlenme alanları

Holistik bahçe anlayışı, doğal bitkilendirme ve bahçeciliğin yanı sıra spiritüel bir duruş da barındırır. Bu nedenle bahçenizde ambiyans yaratacak dekoratif ögelere mutlaka yer vermelisiniz. Mumlar, ışıklar, rüzgar çanı, heykel ve biblolar, dekoratif taşlar, kullanılabilecek önemli aksesuarlar arasında. Ayrıca yarattığınız bu muhteşem bahçede daha fazla vakit geçirebilmek için kendinize bir dinlenme alanı oluşturmanızı da tavsiye ediyoruz. Son olarak, bitkilerle konuşma ve onlara güzel sözler söyleme yaklaşımının da yine holistik bahçecilerle, biyodinamik tarımcıların söylemlerinden olduğunu hatırlatalım.

Bahçe dekorasyonu ve mobilyaları hakkında fikirler edinmek istiyorsanız ’Dekorlarla bahçeyi yeniden yaratmak’ başlıklı yazımıza da bir göz atabilirsiniz.

Bu holistik bahçe fikirlerini siz nasıl buldunuz?
Casas inHAUS: modern tarz Evler

Ev projenizle ilgili yardıma mı ihtiyacınız var? Bizimle temasa geçin!

Eviniz için esin kaynaklarını keşfedin!